Waarom jongeren steeds meer schoolstress ervaren: "We willen almaar beter presteren"

In dit artikel:

De helft van de Vlaamse scholieren ervaart stress door school; 28 procent spreekt van veel stress en 19 procent van zeer veel. Uit de Grote Scholierenbevraging 2026 van de Vlaamse Scholierenkoepel blijkt bovendien dat 43 procent na het schoolwerk te weinig tijd overhoudt voor hobby’s of ontspanning. Vooral de prestatiedruk en het moeilijk kunnen loslaten van schooltaken wegen zwaar.

Volgens Gonneke Stevens, hoogleraar Jongerenwelzijn aan de Universiteit Utrecht, is de schooldruk de voorbije twintig jaar sterk toegenomen. Jongeren, ouders en de samenleving hechten steeds meer belang aan goede schoolprestaties. De groei van het aantal hoogopgeleiden, de status van diploma’s en economische onzekerheid versterken die druk: een goede opleiding wordt gezien als een manier om later meer kansen te hebben, bijvoorbeeld op de woningmarkt. Ook hobby’s en sport krijgen steeds vaker een prestatiegerichte invulling.

De schoolstress wordt daarnaast beïnvloed door sociale media, de nasleep van de coronacrisis en zorgen over oorlog, klimaat en de betaalbaarheid van woningen. Meisjes rapporteren doorgaans meer schoolstress dan jongens. Sociale media kunnen tijd van huiswerk afsnoepen en zorgen voor online pesten en voortdurende vergelijking met anderen, al kunnen ze ook sociaal contact bevorderen.

Ontwikkelingspsycholoog Bart Soenens wijst op de toename van perfectionisme sinds ongeveer 2000. Jongeren leggen zichzelf extreem hoge eisen op en kunnen een fout vervolgens zien als volledig falen. Dat zwart-witdenken hangt samen met stress, angst en depressieve klachten, maar ook met lichamelijke problemen zoals hoofd- en buikpijn en slaaptekort.

Stevens waarschuwt ervoor jongeren niet als een minder weerbare ‘sneeuwvlokjesgeneratie’ te bestempelen: hun zorgen zijn volgens haar reëel. Tegelijk is niet elke stressklacht meteen een psychisch probleem. Ouders, scholen en de samenleving dragen verantwoordelijkheid om de prestatiedruk te verminderen. Ze moeten jongeren helpen ontdekken welke ambities bij henzelf passen, zonder ambitie op zich af te remmen. De meeste jongeren hebben geen ernstige klachten en putten steun uit positieve relaties met ouders en leeftijdsgenoten.