Waardering in het onderwijs geen optie, maar opdracht

In dit artikel:

De start van het nieuwe schooljaar is volgens leiderschaps- en organisatieadviseurs van Both & De Bruijn een goed moment om niet alleen te bespreken wat medewerkers moeten verbeteren, maar ook om vaker uit te spreken wat in hen wordt gewaardeerd. Vooral binnen reformatorische scholen en organisaties kan daar volgens hen winst worden geboekt: bescheidenheid en het idee dat goed werk vanzelf spreekt, maken waardering soms onzichtbaar.

Waardering is meer dan een salaris, kerstattentie of gezamenlijke activiteit. Mensen willen gezien weten dat hun inzet ertoe doet, ook wanneer zij achter de schermen werken, een moeilijke klas begeleiden of een collega ondersteunen. Vanuit het christelijke mensbeeld heeft ieder mens waarde als beelddrager van God. Waardering is daarom niet alleen een middel om medewerkers te motiveren, maar ook een manier om de naaste eer te bewijzen.

De auteurs wijzen op het verschil tussen transactionele en relationele waardering. Een beloning benadrukt de ruil tussen organisatie en medewerker; persoonlijke aandacht versterkt juist de onderlinge relatie. Wie zich gewaardeerd voelt, krijgt volgens aangehaalde inzichten meer vertrouwen, betrokkenheid en bereidheid om zich in te zetten. Dat draagt bij aan een gezonde professionele cultuur.

Oprechte waardering hoeft niet groot te zijn, maar moet wel concreet, gemeend en passend bij de persoon zijn. Een leidinggevende kan bijvoorbeeld benoemen hoe een leraar een lastige klas rustig hield, tijd maken na een moeilijk gesprek of praktische hulp aanbieden tijdens een drukke periode. De juiste vorm verschilt per persoon: sommigen hebben behoefte aan woorden, anderen aan aandacht, hulp of een klein gebaar.

De auteurs stellen daarom voor om wekelijks bewust te vragen wie waardering verdient en wat anderen misschien niet zien. Door niet alleen fouten, maar ook het vele goede op te merken en te benoemen, kunnen leidinggevenden en collega’s elkaar laten groeien. Daarmee kan al op de eerste schooldag worden begonnen.