Thuisonderwijs lijkt van meerdere kanten ingesloten

In dit artikel:

Tim Hofman bracht in een recente BOOS-uitzending de vrijstelling van de leerplicht onder de loep en toonde slachtoffers: twee jongeren die door hun ouders niet naar school mochten en naar eigen zeggen mishandeld zijn. Daarnaast illustreerde een enthousiaste influencer hoe vrijstelling kan worden misbruikt (bijvoorbeeld door buiten schoolvakanties op vakantie te gaan). Hofman stelde dat er geen structureel toezicht is op het welzijn en de ontwikkeling van thuisonderwezen kinderen; of zij daadwerkelijk onderwijs krijgen is vaak onbekend, maar hun rechten lopen volgens hem duidelijk risico.

De uitzending zet het klassieke dilemma scherp: hoe wegen we gewetensvrijheid en de grondwettelijke vrijheid van onderwijs (artikel 23) tegen het beschermen van kinderen? De auteur pleit dat gewetensvrijheid waardevol is, maar nadrukkelijk niet boven het belang van kindveiligheid mag staan; als dat laatste niet steeds prioriteit heeft, ligt afschaffing van de vrijstelling op de loer in plaats van investeren in betere kwaliteit, monitoring en strengere regels.

Politiek en rechterlijk valt thuisonderwijs steeds krapper: staatssecretaris Tielen lijkt de vrijheid van onderwijs te gebruiken als argument voor het afschaffen van de vrijstelling, terwijl haar eigen VVD die vrijheid juist wil beperken. De Hoge Raad oordeelde vorige maand bovendien dat de aanwezigheid van een openbare school in de buurt in beginsel voldoende kan zijn om een vrijstelling te weigeren, waardoor de mogelijkheden voor thuisonderwijs sterk zijn ingeperkt. Het Openbaar Ministerie behandelt voorlopig geen nieuwe zaken, maar nieuwe rechtszaken zijn te verwachten, waardoor de toekomst van de vrijstelling er voor voorstanders somber uitziet.