Strengere regels voor honderden Gelderse kinderen die thuisonderwijs krijgen

In dit artikel:

In Gelderland volgen honderden kinderen onderwijs thuis op basis van een vrijstelling omdat hun ouders vinden dat het lokale onderwijs niet bij hun levensovertuiging past. Volgens cijfers kregen in studiejaar 2024–2025 465 kinderen zo'n vrijstelling; dit aantal is de laatste jaren gestegen en roept kritiek op, onder meer vanwege gebrek aan toezicht en aandacht in een uitzending van BOOS.

Na een recente uitspraak van de Hoge Raad hebben gemeenten en leerplichtambtenaren nieuwe, aangescherpte richtlijnen opgesteld (VNG en koepelorganisatie leerplicht). Die schrijven voor dat aanvragen voor schooljaar 2026–2027 strenger worden beoordeeld: zolang er openbaar onderwijs binnen 6 km (basisonderwijs) of 20 km (voortgezet onderwijs) beschikbaar is, is een beroep op vrijstelling weinig kansrijk. Ook is duidelijk gemaakt dat de regeling niet bedoeld is voor kinderen die thuisonderwijs krijgen vanwege gezondheidsproblemen.

Het Openbaar Ministerie heeft aangekondigd weer te gaan handhaven nu de criteria helder zijn. Voor kinderen die al langere tijd buiten het schoolsysteem staan, komt er een overgangsperiode: gemeenten moeten actief ouders benaderen en samen individuele trajecten afspreken om deelname aan onderwijs te bevorderen; afspraken hierover moeten in schooljaar 2026–2027 gemaakt worden.

In Gelderland hebben 32 van de 50 gemeenten vrijstellingen toegekend. De gemeenten met de meeste thuisonderwijssituaties zijn Ede (45), Apeldoorn (39), Arnhem (37), Barneveld (32) en Nijmegen (24). Verschillende gemeenten wachten op nadere instructies over de nieuwe richtlijn voordat ze beleid aanpassen.