"Slinger doorgeslagen naar té dirigistisch": waarom zowel ten noorden als ten zuiden van taalgrens ongenoegen in onderwijs heerst

In dit artikel:

In zowel het Franstalige als het Nederlandstalige onderwijs in België groeit het verzet tegen besparingsplannen en manier van invoeren. In de Franse Gemeenschap is sinds maandag een tien dagen durende staking aan de gang uit protest tegen een pakket ingrijpende maatregelen van minister Valérie Glatigny (MR); volgende week woensdag stemt het Parlement van de Franse Gemeenschap over die voorstellen. In Vlaanderen is er ook grote onvrede: vakbonden en Katholiek Onderwijs Vlaanderen hielden recent een protestmars tegen hervormingsplannen van minister Zuhal Demir (N-VA).

De aanleiding is financieel: beide regeringen moeten besparen. Onderwijs slorpt een groot deel van de regionale uitgaven op (ongeveer 8 miljard van 15 miljard in de Franse Gemeenschap; 17 miljard van 64,6 miljard in Vlaanderen), waardoor er harde keuzes moeten worden gemaakt. Vakbonden vrezen vooral dat het statuut van vaste benoemingen wordt uitgehold en dat de werkdruk voor leerkrachten te hoog wordt. In Vlaanderen stuit ook de snelle en ingrijpende invoering van regels — onder meer rond levensbeschouwelijke vakken — op weerstand van directies en leraren.

Socioloog Dirk Jacobs (ULB) wijst op een gezamenlijke achtergrond: het structurele lerarentekort, dat zich niet langer beperkt tot de steden, vergroot de druk op de overgebleven docenten. Voeg daarbij pensioenhervormingen en de perceptie van een te autoritaire, top-down aanpak, en je krijgt brede ontevredenheid. Naast vakbonden verenigden actoren zich in het platform "Mars Attacks!" om de Franstalige plannen aan te vechten.

Jacobs pleit ervoor sociale partners, schoolbesturen en directies opnieuw actief bij besluiten te betrekken om escalatie te vermijden. De komende parlementaire debatten en het verdere verloop van de acties zullen bepalen of de regeringen hun voorstellen aanpassen.