Rapport: Onderwijsraad mist realiteit, onderwijsmiljarden verspild

In dit artikel:

Als de Onderwijsraad zijn manier van adviseren niet ingrijpend verandert, kan het orgaan volgens onderzoekers beter worden opgeheven. Dat concludeert De Nieuwe Denktank samen met Beter Onderwijs Nederland in het dinsdag verschenen rapport *Het mysterie van de verspilde onderwijsmiljarden*. De aanval komt op een moment dat het Nederlandse onderwijs onder druk staat: internationale onderzoeken laten zien dat de lees- en rekenprestaties van vijftienjarigen teruglopen, terwijl leraren al jaren met hoge werkdruk en tekorten kampen.

De kern van de kritiek is dat de Onderwijsraad adviezen zou geven die te theoretisch zijn en te weinig aansluiten op de dagelijkse praktijk in scholen. Volgens de onderzoekers missen de rapporten vaak stevige onderbouwing en worden studies die de conclusie tegenspreken buiten beeld gelaten. Als voorbeeld noemen zij een advies uit 2025 over het gebruik van moedertalen in de klas. Dat voorstel is volgens hen gebaseerd op onderzoek uit een heel andere onderwijscontext, waardoor het niet zomaar toepasbaar is op een Nederlandse basisschool met leerlingen met veel verschillende thuistalen.

Ook vinden de onderzoekers dat de raad zichzelf tegenspreekt. In een advies uit 2021 waarschuwde de Onderwijsraad nog dat leraren door werkdruk en personeelstekorten juist minder extra taken moesten krijgen, terwijl latere adviezen opnieuw pleiten voor meer verantwoordelijkheden voor docenten. Dat maakt de raad volgens de auteurs onbetrouwbaar als richtinggever voor beleid. Pluymaekers noemt de organisatie daarom een dure „papierwinkel” die weinig toevoegt aan de klaspraktijk.

De Onderwijsraad zelf zegt de uiteenlopende reacties serieus te nemen en erkent dat zijn adviezen zowel steun als kritiek oproepen.