Nationale catastrofe in het onderwijs: Nederlandse scholieren zakken wéér verder weg in internationaal PISA-leesonderzoek

In dit artikel:

Het artikel reageert fel op de dalende leesvaardigheid van Nederlandse vijftienjarigen, zoals beschreven in het nieuwste PISA-onderzoek van de OESO. Nederland zou inmiddels ongeveer een jaar achterlopen op het internationale gemiddelde en staat op de 36e plaats van 91 onderzochte landen. België en Duitsland staan volgens de aangehaalde ranglijst op respectievelijk de 23e en 24e plaats.

Bijna vier op de tien Nederlandse leerlingen halen leesniveau 2 niet, het basisniveau dat nodig wordt geacht om op school en in de maatschappij goed te kunnen functioneren. De auteur waarschuwt dat dit gevolgen heeft voor zelfstandigheid, kritisch denken en democratisch burgerschap, maar presenteert de uitkomst ook als bewijs van een algehele crisis in het Nederlandse onderwijs.

De oorzaak wordt vooral gezocht in onderwijsvernieuwingen, zoals thematisch onderwijs, zelfregulerend leren en het veelvuldige gebruik van digitale middelen, die volgens de auteur ten koste zijn gegaan van directe instructie, vakkennis en oefening in spelling en begrijpend lezen. Smartphones en sociale media worden genoemd als bijkomende factoren, maar niet als hoofdreden.

Onderwijsbond AOb wijst volgens het artikel juist op het lerarentekort, de hoge werkdruk en noodmaatregelen op scholen. Ook wordt vermeld dat een eerder miljoenenplan voor betere leesvaardigheid volgens het kabinet onvoldoende heeft opgeleverd. De auteur verwerpt verklaringen die de resultaten relativeren en pleit voor een terugkeer naar traditioneler onderwijs met meer boeken, bevoegde vakdocenten, duidelijke eisen en minder digitale afleiding en bureaucratie.

Het stuk heeft een uitgesproken opiniërend karakter: beleidsmakers, onderwijsbestuurders en progressieve onderwijsvernieuwers worden verantwoordelijk gehouden voor de problemen. Naast de kritiek bevat het artikel tweemaal een oproep om de rechtse nieuwsorganisatie De Dagelijkse Standaard financieel te steunen.