Met architect André van Stigt (68) naar schoolgebouw in Noord van zijn vader Joop, dat monumentale status krijgt: 'Ik vind dat het onnodig is mishandeld'

In dit artikel:

De voormalige Sint-Rosahuishoudschool aan de Schoenerstraat in Amsterdam-Noord wordt aangewezen als gemeentelijk monument. Het gebouw werd in 1972 ontworpen door architect Joop van Stigt, nadat de huishoudschool bij het Sint-Rosakloostercomplex aan het Hagedoornplein te klein was geworden. Het kloostercomplex zelf bestaat uit vijf rijksmonumenten.

De monumentenstatus moet het structuralistische schoolgebouw beter beschermen. Heemschut maakte zich zorgen omdat de juridische bescherming beperkt was en een nieuwe bestemming na het vertrek van de school onzeker bleef. Inmiddels wordt het pand tijdelijk gebruikt door café Aula en kunstenaars. Mogelijk keert er opnieuw een schoolfunctie terug.

Volgens Stijn Flinkenflögel van de Amsterdamse commissie van Heemschut zijn vooral de ruimtelijke opzet, de transparantie en de lichtinval waardevol. Het gebouw bestaat uit twee gespiegeld geplaatste kruisvormen met lokalen rond centrale binnenpleinen. Grote ramen, daklichten en verplaatsbare wanden maakten het onderwijs flexibel en zorgden voor contact tussen binnen en buiten. In de hallen vallen de wenteltrappen en het zichtbare schoonwerkbeton op. Ook de fietsenstalling, de afwijkende gymzaal en een kunstwerk van Leo de Vries maken deel uit van het ontwerp.

De oorspronkelijke uitstraling is echter aangetast. Delen van de betonnen gevel zijn afgewerkt om betonrot tegen te gaan, waardoor het gebouw volgens betrokkenen vuiler oogt. Veel ramen zijn dichtgemaakt en de kozijnen zijn wit geschilderd, terwijl ze aanvankelijk nauwelijks contrasteerden met het beton. Daarnaast is de verwarming defect; het tijdelijke café gebruikt elektrische kachels en andere delen van het pand zijn moeilijk warm te krijgen. Ook groeit de begroeiing rond het gebouw steeds verder door.

André van Stigt, zoon van de architect en zelf gespecialiseerd in herbestemming, vindt herstel dringend nodig. Hij pleit voor verduurzaming, een gasvrije installatie, beter isolerend glas en schoonmaak en reparatie van de gevel. Als het pand een school of andere publieke functie houdt, wil hij over de toekomst meedenken. De monumentenaanwijzing komt op een moment dat het verval al zichtbaar is, maar moet de bijzondere architectuur een betere basis voor behoud en herstel geven.